Белорусы Москвы
Белорусы Москвы
Для кого этот сайт?
Для нас, белорусов, находящихся в Москве.
Белорусские памятные даты 2021 г.
Главная > Места, люди, факты > Белорусские памятные даты 2021 г.

170 гадоў з часу напісання паэмы “Тарас на Парнасе”, помніка беларускай літаратуры XIX стагоддзя

180 гадоў назад (1840) скасавана дзеянне Статута 1588 г. на ўсёй тэрыторыі Беларусі, забаронена ужыванне назваў “Беларусь” і “Літва”

225 гадоў назад (1795) адбыўся Трэці падзел Рэчы Паспалітай. Канчатковы захоп Беларусі Расейскай імперыяй

245 гадоў з часу заснавання Гродзенскага батанічнага саду

265 гадоў з часу заснавання Віленскай астранамічнай абсерваторыі, адной з найстарэйшых у Еўропе

350 гадоў назад (1670) Гомель атрымаў права на самакіраванне паводле магдэбургскага права

365 гадоў таму (1655) заключаны Кейданскі дагавор пра ўстанаўленне уніі (саюза) Вялікага княства Літоўскага са Швецыяй

370 гадоў таму (1650) выйшаў у свет трактат беларускага інжынера Казіміра Семяновіча «Вялікае мастацтва артылерыі», у якім апісаны канструкцыі і выкарыстанне гармат і ракет, упершыню прапанавана ідэя шматступеньчатай ракеты, ракетных батарэй і стабілізатараў да ракет

400 гадоў назад (1620) атрыманне горадам Оршай самакіравання паводле магдэбургскага права

445 гадоў з дня абрання (1575) Стэфана Баторыя (Сцяпан Батура) каралём Польскім і вялікім князем Літоўскім

450 гадоў з часу адкрыцця Віленскага універсітэта – найстарэйшай навучальнай установы ў Беларусі і Літве

490 гадоў з дня нараджэння Сымона Буднага(1530-1593), гуманіста, асветніка, тэолага і рэлігійнага рэфарматара, філосафа, гісторыка, паэта

505 гадоў з дня нараджэння Радзівіла Мікалая (Чорны) (1515 – 1565), дзяржаўнага і ваеннга дзеяча Вялікага княства

545 гадоў з дня нараджэння Максіма Грэка (Міхаіл Трыволіс, каля1475-1556), пісьменніка-публіцыста, перакладчыка, багаслова

560 гадоў з дня нараджэння Канстанціна Астрожскага (1460-1530) – князь, ваенны, дзяржаўны і палітычны дзеяч ВКЛ, праславіўся перамогамі над татарамі, у бітве пад Оршай

635 гадоў назад (1385) падпісана Крэўская унія – дамова аб саюзе Вялікага княства Літоўскага і Польскага каралеўства

670 гадоў з дня нараджэння Вітаўта (1350-1430), князя гарадзенскага, трокскага, вялікага князя Вялікага княства Літоўскага

865 гадоў таму (1155) Першыя летапісныя звесткі пра горад Мазыр

890 гадоў з дня нараджэння Кірылы Тураўскага (1130-1182), славутага старажытнарускага пісьменніка-прапаведніка, царкоўнага дзяча, майстра аўтарскай прозы

925 гадоў з дня нараджэння Міндоўга (1195-1263), заснавальніка і першага вялікага князя Вялікага княства Літоўскага

955 гадоў таму (1065) упершыню ў пісьмовых крыніцах згадваецца горад Браслаў

980 гадоў ад пачатку будаўніцтва Сафійскага сабора ў Полацку

1020 гадоў з часу смерці Рагнеды Рагвалодаўны (?-1000), полацкай князёўны, жонкі вялікага князя кіеўскага Уладзіміра Святаслававіча, маці вялікага князя Яраслава Мудрага і полацкага князя Ізяслава

1040 гадоў назад (980) – захоп Полацка наўгародскім князем Уладзімірам Святаславічам, забойства ім полацкага князя Рагвалода і яго сыноў; полацкую князёўну Рагнеду Уладзімір узяў сабе за жонку

1040 гадоў таму (980) Першыя летапісныя звесткі пра горад Тураў і першую самастойную дзяржаву на тэрыторыі Беларусі - Тураўскае княства на чале з легендарным правадыром дрыгавічоў князем Турам

1135 гадоў таму (885) адбыўся паход кіеўскага князя Алега на землі радзімічаў, што жылі ў басейне ракі Сож

1205 гадоў з дня нараджэння Мяфодзія (815-885), славянскага асветніка, прапаведніка хрысціянства, які разам з братам Кірылам стварыў славянскую азбуку

студзень 01 1060 гадоў з дня нараджэння Рагнеды Рагвалодаўны (Гарыслава), полацкай князёўны, асветніцы
студзень 02 100 гадоў з дня нараджэння Айзека Азімава, амерыканскага пісьменніка-фантаста, ураджэнца Беларусі
студзень 03 170 гадоў з дня нараджэння Соф’і Кавалеўскай (з беларускага шляхецкага роду Карвін-Крукоўскіх, 1850-1891), матэматыка і механіка, пісьменніцы, першай у свеце жанчыны прафесара
студзень 14 70 гадоў з дня нараджэння В.Спринчана, беларускага паэта, перакладчыка
студзень 15 280 гадоў назад (1740) быў створаны Нясвіжскі тэатр Радзівілаў
люты 03
495 гадоў назад (1525) выйшла першае ва ўсходнеславянскім свеце выданне “Апостала”, перакладзенага на беларускую мову Францішкам Скарынам
люты 05
90 гадоў з дня нараджэння Расціслава Янкоўскага (1930-2016), беларускага акцёра, народнага артыста Беларусі і СССР
люты 06
145 год з дня нараджэння Марціна Кухты, друкара, выдаўца кніг, у яго друкарні ў Вільне выйшаўпершы нумар газеты "Наша Ніва", друавалася газета "Гоман", часопіс "Крывічанін"
люты 08
210 гадоў з дня нараджэння Івана Хруцкага (1810-1885), беларускага жывапісца
люты 13
315 гадоў з дня нараджэння Францішкі Уршулы Радзівіл, пісьменніцы, паэтэсы, першай жанчыны-драматурга ў ВКЛ, заснавальніцы Нясвіжскага тэатра Радзівілаў
люты 14
115 гадоў з дня нараджэння Уладзіміра Дзядзюшкі (1905-1973), акцёра тэтра імя Я. Купалы, народнага артыста БССР і СССР
люты 18
490 гадоў назад нарадзіўся Сымон Будны (1530-1593), дзеяч беларускай культуры, асветнік, гуманіст, тэолаг, рэлігійны рэфарматар, філосаф, гістрык, паэт
люты 18
85 гадоў з дня нараджэння Сяргея Картэса (Шастакоўскі, 1935-2016), беларускага кампазітара, заслужанага дзяча мастацтваў Рэспублікі Беларусь
люты 19
85 гадоў з дня нараджэння Генадзя Аўсянікава, акцёра тэтра імя Я. Купалы, народнага артыста Беларусі
люты 21
Міжнародны дзень матчынай мовы
люты 24
85 гадоў з дня нараджэння Рыгора Барадуліна (1935-2014), беларускага паэта
сакавік 02
30 гадоў з дня ўтварэння Згуртавання беларусаў свету “Бацькаўшчына”
сакавік 07
70 гадоў з дня нараджэння Васіля Раінчыка, кампазітара, піяніста, музычнага і грамадскага дзеяча, народнага артыста Беларусі –
сакавік 09
95 гадоў з дня нараджэння Тамары Ніжнікавай (1925-2003), беларускай спявачкі і педагога, народнай артысткі Беларусі і СССР
сакавік 11
245 гадоў з дня нараджэння Васіля Анастасевіча (1775-1845), рускага бібліографа, перакладчыка, выдаўца Статута Вялікага княства Літоўскага 1588 года
сакавік 15
90 гадоў з дня нараджэння Жарэса Алфёрава (1930-2019), сапраўднага члена Расійскай акадэміі навук, лаўрэата Нобелеўскай прэміі ў галіне фізікі
сакавік 16
530 гадоў з дня нараджэння Францішка Скарыны (1490-1551), беларускага і ўсходнеславянскага першадрукара, мысліцеля-асветніка і гуманіста, вучонага, пісьменніка эпохі Адраджэння
сакавік 21
180 гадоў з дня нараджэння Францішка Багушэвіча (1840-1900), беларускага паэта, празаіка, публіцыста, перакладчыка
сакавік 21
85 гадоў з дня нараджэння Філарэта (К. Вахрамееў), Мітрапаліта Мінскага і Слуцкага, Патрыяршага экзарха ўсяе Беларусі
сакавік 26
120 гадоў з дня нараджэння Барыса Волкава (1900-1970), тэатральнага мастака, народнга мастака СССР
сакавік 29
120 гадоў з дня нараджэння Уладзіміра Корша-Сабліна (1900-1974), беларускага кінарэжысёра, народнага артыста БССР і СССР
сакавік 30
255 гадоў назад (1765) быў створаны Ружанскі тэатр Сапегаў
красавік 01
115 гадоў з дня нараджэння Лешака Асоўскага (1905-1996), польскага мовазнаўца, славіста, даследчыка беларускай мовы
красавік 02
Дзень яднання народаў Беларусі і Расіі
красавік 02
Масква, Сёмы з’езд Федэральнай нацыянальна-культурнай аўтаноміі Беларусаў Расіі
красавік 06
110 гадоў з дня нараджэння Барыса Уладзіміравіча Кіта (1910-2018), беларускага грамадскага дзеяча, настаўніка, матэматыка, вядомага фізіка, вучонага і канструктара ў галіне астранаўтыкі
красавік 09
550 гадоў з дня нараджэння Міколы Гусоўскага (1470-1533), беларускага паэта-гуманіста эпохі Адраджэння, прадстаўніка новалацінскай усходнееўрапейскай літаратурнай школы, дзеяча славянскай культуры
красавік 18
80 гадоў з дня нараджэння Эдуарда Ханка, кампазітара-песенніка, народнага артыста Беларусі
красавік 18
510 гадоў з дня нараджэння Івана Фёдарава (Іван Фёдаравіч Масквіцін, 1510-1583), заснавальніка друкарні ў Заблудаве, рускага асветніка, заснавальніка кнігадрукавання ў Расіі і Украіне
красавік 26
Міжнародны дзень памяці пра Чарнобыльскую катастрофу
красавік 27
75 гадоў з дня прыняцця Беларусі ў склад членаў-заснавальнікаў ААН
красавік 30
490 гадоў з дня нараджэння Філона Кміта-Чарнобыльскага, ваеннага і палітычнага дзеяча ВКЛ, аўтара эпісталярных твораў, якія з'яўляюцца помнікам старажытнабеларускай літаратуры
май 01
435 гадоў з дня нараджэння Сафіі Слуцкай, рэлігійнай дзяячкі, асветніцы, святой Беларускай Праваслаўнай царквы
май 01
85 гадоў з дня нараджэння Мікалая Шлягі (1935-2004), генерала-палкоўніка, заснавальніка і першага старшыні Нацыянальна-культурнай аўтаноміі “Беларусы Масквы”
май 03
400 гадоў з дня нараджэння Багуслава Радзівіла, ваеннага і дзяржаўнага дзеяча ВКЛ, паэта, мастака, мецэната
май 04
305 гадоў з дня нараджэння Гераніма Фларыяна Радзівіла, дзяржаўнага дзеяча ВКЛ, мецэната, заснавальніка Слуцкага тэатра Радзівілаў
май 04
490 гадоў назад нарадзіўся Васіль Цяпінскі (Амельяновіч, 1530-1603), беларускі гуманіст-асветнік, пісьменік, выдавец, дзеяч рэфармацыйнага руху
май 05
175 гадоў з дня нараджэння Яна Чэрскага (1845-1892), даследчыка- падарожніка, “лепшага знаўцы Сібіры”
май 06
115 гадоў з дня нараджэння Юркі Гаўрук, перакладчыка, паэта, крытыка, аўтара першай у Беларусі кнігі паэтычных перакладаў "кветкі в е чужых палеў"
май 08
45 гадоў з дня заснавання (1975) Музея-кватэры Янкі Купалы ў Пячышчах (Верхняслоўскі раён Татарстана)
май 12
220 гадоў з дня нараджэння В.Ваньковіча, жывапісца, прадстаўніка рамантызму, які пакінуў след не толькі ў культуры Беларусі, але атрымаў вядомасць далёка за яе межамі
май 13
115 гадоў з дня нараджэння Стэфаніі Станюты (1905-2000), актрысы тэтра імя Я. Купалы, народнай артысткі Беларусі і СССР
май 14
290 гадоў назад нарадзіўся Міхал Казімір Агінскі (1730-1800), вялікі гетман літоўскі, дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай, кампазітар, паэт, мецэнат, пабудаваў Агінскі канал, які звязаў басейны Балтыйскага і Чорнага мораў праз Ясельду, Шчару, Нёман і Прыпяць
май 15
120 гадоў з дня нараджэння Уладзіміра Дубоўкі (1900-1976), беларускага паэта, празаіка, перакладчыка, крытыка
май 16
90 гадоў з дня нараджэння Віктара Чарнабаева, беларускага спевака, народнага артыста Беларусі
май 18
450 гадоў з часу адкрыцця (1570) першай вышэйшай навучальнай установы ВКЛ – езуіцкага калегіума ў Вільні (з 1579 – акадэмія, з 1803 – універсітэт)
май 24
Дзень славянскага пісьменства і культуры
май 25
95 гадоў з дня нараджэння Святланы Гулевіч, беларускай спявачкі, заслужанай артысткі Рэспублікі Беларусь
чэрвень 05
Дзень Еўфрасінні Полацкай
чэрвень 14
120 гадоў з дня нараджэння Міхася Забэйды-Суміцкага (1900-1981), беларускага спевака
чэрвень 19
130 гадоў з часу адкрыцця (1890) Мінскага гарадскога тэатра. З 1920 года ў яго памяшканні працуе Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Янкі Купалы
чэрвень 21
110 гадоў з дня нараджэння Аляксандра Твардоўскага (1910-1971), рускага паэта
чэрвень 24
120 гадоў з дня нараджэння Кузьмы Чорнага (сапр. Раманоўскі Мікалай) (1900-1944), беларускага празаіка, драматурга, публіцыста, перакладчыка
чэрвень 25
115 гадоў з дня нараджэння Петруся Броўкі (1905-1980), беларускага паэта, празаіка, народнага паэта БССР
ліпень 05
55 гадоў з дня нараджэння Людмілы Рублеўскай, беларускай пісьменніцы, аўтара зборнікаў паэзіі, прозы, драматычных твораў, эсэ, твораў для дзяцей
ліпень 06
115 гадоў з дня нараджэння Пятра Глебкі (1905-1969), беларускага паэта, перакладчыка, драматурга, вучонага
ліпень 12
180 гадоў назад (1840) быў створаны тэатр В. Дуніна-Марцінкевіча, першы беларускі тэатр
ліпень 15
120 гадоў з дня нараджэння Уладзіміра Дубоўкі (1900-1976), беларускага паэта, празаіка, перакладчыка
ліпень 15
610 гадоў таму адбылася Грунвальдская бітва (бітва пад Дуброўнай) – вырашальная бітва “Вялікай вайны” 1409-1411 гг. паміж аб’яднанымі арміямі Польскага каралеўства і Вялікага княства Літоўскага з аднаго боку і прафесійным войскам наймагутнейшай дзяржавы, Тэўтонскага ордэна, – з другога
ліпень 22
125 гадоў з дня нараджэння Паўла Сухога (1895-1975), авіаканструктара, аднаго з стваральнікаў рэактыўнай і звышгукавой авіацыі, двойчы Героя Сацыялістычнай Працы
ліпень 26
245 гадоў назад (1775) у Гродне А. Тызенгаўзам заснавана Каралеўская медыцынская акадэмія
жнівень 07
110 гадоў з дня нараджэння Генадзя Цітовіча (1910-1986), беларускага этнамузыказнаўца, дзеяча харавога мастацтва, дырыжора, народнага артыста БССР і СССР
жнівень 09
110 гадоў з дня нараджэння Ларысы Геніюш (1910-1983), беларускай паэтэсы, празаіка
жнівень 13
280 гадоў назад (1740) князь М.К. Радзівіл заснаваў Слуцкую персіярню – прадпрыемства па вырабу сусветна вядомых слуцкіх паясоў
жнівень 14
635 гадоў з дня падпісання Крэўскай уніі – акта дзяржаўнага саюзу паміж Вялікім княствам Літоўскім і Польшчай
жнівень 23
140 гадоў з дня нараджэння Аляксандра Грына (А. Грынеўскі, 1880-1932), рускага пісьменніка
жнівень 25
110 гадоў з дня нараджэння Уладзіміра Корбана (1910-1971), беларускага сатырыка і байкапісца
жнівень 26
140 гадоў з дня нараджэння Гіёма Апалінэра (Г. Кастравіцкі, 1880-1918), французскага паэта
верасень 03
105 гадоў з дня нараджэння Барыса Райскага (1915-1993), беларускага дырыжора, заслужанага артыста Рэспублікі Беларусь
верасень 04
Дзень беларускага пісьменства
верасень 09
180 гадоў з часу адкрыцця (1840) Гора-Горацкай земляробчай школы (з 1848 года – інстытут) – першай у Расіі вышэйшай сельскагаспадарчай навучальнай установы
верасень 14
100 гадоў з дня адкрыцця Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы
верасень 25
255 гадоў з дня нараджэння Міхаіла Клеафаса Агінскага (1765-1833), польскага, беларускага дзяржаўнага дзеяча, кампазітара
верасень 27
415 гадоў таму (1605) адбылася Кірхгольмская бітва — польскае і літоўска-беларускае войска на чале з Янам Хадкевічам разграміла шведскія войскі
кастрычнік 07
255 гадоў з дня нараджэння Міхала Клеафаса Агінскага (1765-1833), літаратара, дзяржаўнага дзеяча Рэчы Паспалітай, дыпламата, вялікага падскарбія літоўскага, кампазітара
кастрычнік 22
150 гадоў з дня нараджэння Івана Буніна (1870-1953), рускага пісьменніка
кастрычнік 30
115 гадоў з дня нараджэння Андрэя Бембеля (1905-1986), беларускага скульптара, народнага мастака БССР
кастрычнік 31
90 гадоў з дня нараджэння Льва Гумілеўскага, беларускага скульптара, заслужанаго дзяча мастацтваў Рэспублікі Беларусь
лістапад 04
95 гадоў назад (1925) выйшла ў эфір першая перадача Беларускага радыё
лістапад 12
100 гадоў з дня нараджэння Андрэя Макаёнка (1920-1982), беларускага драматурга, народнага пісьменніка БССР
лістапад 25
95 гадоў з дня нараджэння Юрыя Семенякі (1925-1990), беларускага кампазітара, народнага артыста Беларусі
лістапад 26
90 гадоў з дня нараджэння Уладзіміра Караткевіча (1930-1984), беларускага пісьменніка, драматурга, публіцыста, перакладчыка, кінасцэнарыста
снежань 06
150 гадоў з дня нараджэння Мікалая Лоскага (1870-1965), філосафа, прафесара Пецярбургскага універсітэта, пасля – Рускай духоўнай акадэміі ў Нью-Йорку
снежань 15
170 гадоў з дня нараджэння Мікалая Судзілоўскага (1850-1930), вучонага-прыродазнаўца, прэзідэнта Гавайскай рэспублікі ў 1901-1903 гг.
снежань 17
Дзень беларускага кіно
снежань 21
130 гадоў з дня нараджэння Мікалая Аладава (1890-1972), беларускага кампазітара і педагога, народнага артыста БССР
снежань 23
95 гадоў з дня нараджэння Валянціна Катаева (1925-1999), беларускага і расійскага дырыжора, народнага артыста БССР