Белорусы Москвы
Белорусы Москвы
Для кого этот сайт?
Для нас, белорусов, находящихся в Москве.
Белорусские памятные даты 2019 г.
Главная > Места, люди, факты > Белорусские памятные даты 2019 г.

1019 – першыя летапісныя звесткі пра Брэст (Бярэсце)

1044 – першыя летапісныя звесткі пра Навагрудак

1499 – Мінск атрымаў магдэбургскае права

студзень 01 100 гадоў назад у Смаленску абвешчана Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка (БССР) са сталіцай у Мінску. У склад рэспублікі павінны ўвайсці Мінская, Магілёўская, Гродзенская губерні поўнасцю, Віцебская губерня без Дзвінскага, Рэжыцкага і Люцынскага паветаў, а таксама частка тэрыторыі Смаленскай губерні, населенай пераважна беларусамі.
студзень 03 1919 года тэрыторыі Віцебскай, Смаленскай і Магілёўскай губерняў перададзены Расіі
студзень 04 150 гадоў назад нарадзіўся Ядвігін Ш (А.І.Лявіцкі), адзін з пачынальнікаў беларускай прозы, публіцыстыкі, драматургіі
студзень 12 30 гадоў назад у СССР прайшоў перапіс насельніцтва, паводле якога ў Беларусі было 10 200 200 чалавек
студзень 15 60 гадоў назад у СССР прайшоў перапіс насельніцтва, паводле якога ў Беларусі было 8 054 648 чалавек
студзень 16 100 гадоў назад ЦК РКП (б) прыняў пастанову пра ўваход Віцебскай, Магілёўскай і Смаленскай губерняў у склад РСФСР і рэкамендаваў стварыць Літоўска-Беларускую ССР
студзень 16 100 гадоў з дня нараджэння Уладзіміра Алоўнікава (1919-1996), беларускага кампазітара, народнага артыста Беларусі
студзень 24 80 гадоў назад (1939) у Мінску заснавана і адкрыта Дзяржаўная карцінная галерэя (з 1993 года – Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь)
студзень 26 25 гадоў назад (1994) у Маскве памёр Алесь Адамовіч, пісьменнік, грамадскі дзеяч
студзень 27 Міжнародны дзень памяці ахвяр Халакоста
люты 06 105 гадоў з дня нараджэння Аркадзя Куляшова (1914-1978), народнага паэта Беларусі
люты 08 105 гадоў з дня нараджэння Валянціна Таўлая (1914-1947), паэта, літаратуразнаўца, дзеяча нацыянальна-вызваленчага руху ў Заходняй Беларусі
люты 13 195 гадоў назад у Маскве надрукаваны “Белорусский архив древних грамот” – першы зборнік дакументаў па гісторыі беларускіх зямель
люты 15 115 гадоў з дня нараджэння Ларысы Александроўскай (1904-1980), спявачкі, рэжысёра, народнай артысткі СССР
люты 21 Міжнародны дзень матчынай мовы
люты 23 100 гадоў назад (1919) у Маскве Беларускі нацыянальны камісарыят і Маскоўская беларуская секцыя РКП(б) стварылі асветны клуб “Беларус”
люты 23 У 1944 годзе Генеральны камісар акупаванай немцамі Беларусі даў дазвол на арганізацыю Беларускай Краёвай Абароны
люты 24 440 гадоў таму назад (1579) мястэчка Мір атрымала магдэбургскае права
люты 24 180 гадоў назад адбыўся Полацкі царкоўны сабор, які ліквідаваў уніяцкую царкву на Беларусі
люты 25 100 гадоў назад (1919) Выканаўчы камітэт Мінскага Савета рабочых і сялянскіх дэпутатаў прыняў рашэнне аб стварэнні Дзяржаўнага ўніверсітэта ў Мінску
люты 27 100 гадоў назад створаны ўрад Літоўска-Беларускай ССР са сталіцай у Вільні
сакавік 01 455 гадоў першай друкаванай у Маскве Іванам Фёдаравым і Пятром Мсціслаўцам кнізе “Апостал”
сакавік 01 90 гадоў з дня нараджэння Еўдакіі Лось (1929-1977), беларускай паэтэсы
сакавік 07 95 гадоў назад (1924) прынята пастанова Прэзідыума ЦВК СССР “Аб аб’яднанні ў складзе Беларускай ССР усіх тэрыторый Савецкага Саюза з большасцю беларускага насельніцтва” (да БССР далучаны шэраг паветаў Віцебскай, Гомельскай і Смаленскай губерняў)
сакавік 08 105 гадоў з дня нараджэння Зяльдовіча Якава Барысавіча (1914 – 1987), фізіка-тэарэтыка, акадэміка Акадэміі навук СССР, тройчы Героя Сацыялістычнай Працы
сакавік 09 205 гадоў з дня нараджэння Тараса Шаўчэнкі (1814-1861), украінскага паэта і мастака. У 1829-1831 гг. жыў у Вільні. Падтрымліваў беларускі рух
сакавік 22 155 гадоў назад (1864) у Вільні на Лукішскім пляцы павешаны Кастусь Каліноўскі, кіраўнік нацыянальна-вызваленчага паўстання. Магіла знаходзіцца паблізу вежы Гедыміна
сакавік 24 225 гадоў назад (1794) пачалося вызваленчае паўстанне на чале з Тадэвушам Касцюшкам
сакавік 31 <65 гадоў з часу адпраўкі (1954) першай групы моладзі Беларусі ў Казахстан на асваенне цалінных зямель/font>
красакавік 07 105 гадоў з дня нараджэння Мазурава Кірылы Трафімавіча (1914 – 1989), дзяржаўнага і партыйнага дзеяча Беларусі і СССР
красакавік 14 195 гадоў назад (1824) пачалося будаўніцтва Аўгустоўскага канала, які злучыў басейны Нёмана і Віслы
красакавік 17 155 гадоў назад (1864) пачала сваю дзейнасць Віленская археаграфічная камісія, якая займалася зборам і выданнем дакументаў па гісторыі Беларусі і Літвы (існавала да 1915 г.)
красакавік 17 120 гадоў з дня нараджэння Лідзіі Ржэцкай (1899-1977), беларускай актрысы, народнай артысткі СССР, народнай артысткі Беларусі
красакавік 21 180 гадоў з дня нараджэння Мадэста Мусаргскага (1839-1957), рускага кампазітара
красакавік 21 100 гадоў назад польскія войскі занялі Вільню
красакавік 24 225 гадоў назад (1794) паўстанцы пад кіраўніцтвам Якуба Ясінскага вызвалілі Вільню ад расійцаў, абвешчана Найвышэйшая рада – часовы ўрад Вялікага княства Літоўскага
красакавік 24 75 гадоў з дня нараджэння Зянона Пазняка, беларускага палітыка і грамадскага дзеяча, археолага, мастацтвазнаўцы, пісьменніка і паэта, аднаго з заснавальнікаў «Мартыралогу Беларусі» (1988) і Беларускага Народнага Фронту «Адраджэнне» (1989—1999)
травень 05 100 гадоў з дня нараджэння Станіслава Манюшкі (1819-1872), польскага і беларускага кампазітара, дырыжора, педагога
травень 06 220 гадоў з дня нараджэння Аляксандра Сяргеевіча Пушкіна
травень 07 Радаўніца, спрадвечнае свята, дзень спаткання роду
травень 07 225 гадоў назад (1794) выдадзены Паланецкі універсал Тадэвуша Касцюшкі – спроба рэфармавання становішча сялян у Рэчы Паспалітай
травень 11 120 гадоў з дня нараджэння Глеба Глебава (Сарокіна, 1899-1967), беларускага акцёра, народнага артыста СССР, народнага артыста Беларусі
травень 24 Дзень славянскага пісьменства і культуры
травень 24 115 гадоў з дня нараджэння Адама Русака, беларускага паэта
чэрвень 01 215 гадоў з дня нараджэння Міхаіла Глінкі (1804-1857), рускага кампазітара, заснавальніка рускай класічнай музыкі
чэрвень 05 Дзень памяці Еўфрасінні Полацкай
чэрвень 19 95 гадоў з дня нараджэння Васіля Быкава (1924-2003), народнага пісьменніка Беларусі
чэрвень 23 225 гадоў назад Расія ўвяла “мяжу габрэйскай аседласці”, у якую ўваходзілі Полацкая, Магілёўская і Мінская губерніі
чэрвень 23 75 гадоў ад пачатку Беларускай аперацыі 1944 г. “Баграціён”, адной з найбуйнейшых наступальных аперацый Савецкай Арміі ў Вялікую Айчынную вайну па вызваленню Беларусі
ліпень 01 450 гадоў назад (1569) заключана Люблінская ўнія – урачыстае абвяшчэнне пра аб’яднанне на аснове роўнасці Каралеўства Польскага і Вялікага княства Літоўскага ў федэратыўную дзяржаву – Рэч Паспалітую
ліпень 03 75 гадоў назад (1944) у Мінск пасля цяжкіх баёў увайшлі войскі Савецкай Арміі
ліпень 07 155 гадоў назад (1864) у Маладзечне адкрылася настаўніцкая семінарыя
ліпень 10 25 гадоў назад (1994) першым Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь абраны Аляксандр Лукашэнка
ліпень 11 85 гадоў з дня нараджэння Віктара Вуячыча (1934-1999), беларускага эстраднага спевака, народнага артыста Беларусі
ліпень 17 100 год назад Урад Літоўска-Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі спыніў сваю дзейнасць
ліпень 18 110 гадоў з дня нараджэння Грамыкі Андрэя Андрэевіча (1909 – 1989), савецкага дзяржаўнага і партыйнага дзеяча, двойчы Героя Сацыялістычнай Працы, ураджэнца Беларусі
ліпень 24 85 гадоў з дня нараджэння Гарбука Генадзя Міхайлавіча (1934-2018), беларускага акцёра, народнага артыста Беларусі
ліпень 25 35 гадоў назад памёр Уладзімір Караткевіч (1930-1984), народны пісьменнік Беларусі
ліпень 31 75 гадоў назад (1944) НКУС пачаў маштабную аперацыю па знішчэнні ў Беларусі збройнага антысавецкага падполля. За год было арыштавана амаль сто тысяч чалавек, пры супраціўленні забіта каля 3 200 беларускіх грамадзян
жнiвень 06 25 гадоў назад пачаўся З’езд беларусаў Балтыі (доўжыўся 6-7 жніўня). Устаноўлена памятная дошка Янку Купалу
жнiвень 08 100 гадоў назад пачалася акупацыя Мінска польскімі войскамі (доўжылася да 11.07.1920)
жнiвень 31 570 гадоў назад (1449) падпісана пагадненне паміж вялікім князем ВКЛ Казімірам IV і вялікім князем маскоўскім Васілём ІІ Цёмным, вынікам якога стаў працяглы перыяд мірнага развіцця Вялікага княства Літоўскага (да канца ХV стагоддзя)
жнiвень 31 460 гадоў назад (1559) Лівонскі ордэн перайшоў пад пратэктарат Вялікага княства Літоўскага
жнiвень 31 65 гадоў з дня нараджэння Аляксандра Лукашэнкі (1954), Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь
верасень 01 Дзень беларускага пісьменства
верасень 10 90 гадоў з дня нараджэння Яўгена Глебава (1929-2000), кампазітара, педагога, народнага артыста Беларусі, народнага артыста СССР
верасень 17 80 год назад савецкія войскі перайшлі мяжу з Польшчай і да 25 верасня занялі тэрыторыю Заходняй Беларусі разам з Вільняй і Беластокам (14.11.1939 Заходняя Беларусь афіцыйна ўключана ў склад БССР)
верасень 29 485 гадоў з дня уводу ў дзеянне Першага Статута Вялікага княства Літоўскага (1529), аднаго з першых у Еўропе сістэматызаваных збораў законаў па ўсіх галінах тагачаснага права
кастрычнік 10 225 гадоў назад (1794) пад Мацяёвіцамі (цяпер Польшча) паўстанцы пацярпелі паражэнне ад расійскіх войскаў, цяжка паранены Касцюшка ўзяты ў палон
кастрычнік 10 80 гадоў таму (1939) па «Дамове аб перадачы Літоўскай Рэспубліцы горада Вільні і Віленскай вобласці і аб узаемадапамозе паміж Савецкім Саюзам і Літвой» ад 10.10.1939 была перададзена Літве большая частка Віленскага краю (тэрыторыя ў 6 909 км² з 490 тыс. Жыхароў)
кастрычнік 14 120 гадоў назад нарадзіўся Адам Бабарэка (1899-1938), беларускі пісьменнік
кастрычнік 26 60 гадоў назад нарадзіўся Анатоль Сыс (1959-2005), беларускі паэт
кастрычнік 28 135 гадоў з дня нараджэння Фларыяна Ждановіча (1884-1937), беларускага акцёра, рэжысёра, тэатральнага дзеяча
кастрычнік 29 30 гадоў назад (1989) у Курапатах прайшоў шматтысячны мітынг памяці ахвяраў сталінскага генацыду
лістапад 02 Дзяды, спрадвечнае свята, дзень памінання памерлых
лістапад 02 110 гадоў з дня нараджэння Максіма Лужаніна (сапр. Каратай Аляксандр Амвросьевіч, 1909 – 2001), беларускага паэта, празаіка, кінадраматурга, перакладчыка, заслужанага дзеяча мастацтваў Беларусі, заслужанага дзеяча культуры Польшчы
лістапад 05 80 гадоў назад (1939) у Дзяржаўным тэатры оперы і балета Беларусі адбылася прэм’ера першага беларускага савецкага балета “Салавей” М.Я. Крошнера
лістапад 10 270 гадоў з дня нараджэння Радзівіла Мацея (1749 – 1800), дзяржаўнага дзеяча Вялікага княства Літоўскага, кампазітара, драматурга
лістапад 16 105 гадоў з дня нараджэння Язэпа Семяжона (Іосіф Семяжонаў, 1914-1990), беларускага перакладчыка, крытыка, празаіка, паэта
лістапад 24 105 гадоў з дня нараджэння Зімяніна Міхаіла Васілевіча (1914 – 1995), партыйнага і дзяржаўнага дзеяча Беларусі і СССР, Героя Сацыялістычнай Працы
лістапад 30 120 гадоў з дня нараджэння Міхася Лынькова (1899-1975), народнага пісьменніка Беларусі
снежань 05 25 гадоў назад (1994) на нарадзе лідэраў АБСЕ ў Будапешце ЗША, Вялікабрытанія і Расія гарантавалі Беларусі, Украіне і Казахстану бяспеку і тэрыторыяльную цэласць
снежань 12 390 гадоў з дня нараджэння Сімяона Полацкага (Пятроўскі-Сітніяновіч Самуіл Гаўрылавіч, (1629-1680), беларускага паэта, драматурга, перакладчыка, педагога, рэлігійнага і грамадскага дзеяча
снежань 12 40 гадоў з часу адкрыцця (1979) у Раўбічах музея беларускага мастацтва – філіяла Мастацкага музея БССР (цяпер філіял Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь)
снежань 13 125 гадоў назад (1894) у Познані (цяпер Польшча) выйшаў паэтычны зборнік “Смык беларускі” Францішка Багушэвіча
снежань 13 100 гадоў назад у Мінску адбыўся сход Рады Беларускай Народнай Рэспублікі, у выніку яе расколу былі ўтвораны Найвышэйшая рада БНР (старшыня Язэп Лёсік) і Народная рада БНР (старшыня Пётр Крачэўскі)
снежань 16 220 гадоў з дня нараджэння Яна Баршчэўскага (1799 – 1851), пісьменніка, фалькларыста, выдаўца, аднаго з пачынальнікаў новай беларускай літаратуры
снежань 17 95 гадоў з часу стварэння (1924) Беларускага дзяржаўнага ўпраўлення па справах кінематаграфіі і фатаграфіі (Белдзяржкіно) (у 1928 г. у Ленінградзе створана студыя мастацкіх фільмаў “Савецкая Беларусь”, з 1939 г. працуе ў Мінску, з 1946 г. мае назву “Беларусьфільм”, з 1997 г. Нацыянальная кінастудыя “Беларусьфільм”)
снежань 22 755 гадоў назад (1264) падпісаны мірная і гандлёвая дамовы Полацка з горадам Рыга і Лівонскім ордэнам
снежань 24 235 гадоў з дня нараджэння Даленгі–Хадакоўскага Зарыяна Якаўлевіча (сапр. Чарноцкі Адам) (1784 – 1825), славяназнаўца, аднаго з пачынальнікаў беларускай, польскай, рускай, украінскай археалогіі, старажытнай гісторыі, фалькларыстыкі, этнаграфіі, дыялекталогіі
снежань 24 115 гадоў з дня нараджэння Алеся Дудара (1904-1937), беларускага пісьменніка, аднаго з заснавальнікаў беларускага літаратурна-мастацкага аб’яднання “Маладняк”
снежань 25 175 гадоў з дня нараджэння Талаша Васіля Ісакавіча (1844 – 1946), удзельніка партызанскага руху ў Беларусі ў гады грамадзянскай і Вялікай Айчыннай войнаў
снежань 27 160 гадоў з дня нараджэння Лазара Замэнгофа (1859-1817), лекара, вынаходніка мовы эсперанта (вучыўся ў Маскве і Варшаве, жыў некаторы час у Гродне)
снежань 27 100 гадоў з дня нараджэння Галіны Макаравай (1919-1993), беларускай актрысы, народнай артысткі Беларусі, народнай артысткі СССР
снежань 29 85 гадоў з дня нараджэння Віктара Тарасава (1934-2006), беларускага акцёра, народнага артыста СССР